informatie Bocht fan Molkwar
Natuurgebied de Bocht fan Molkwar bestaat voor het grootste gedeelte uit water en beslaat een gebied van Stavoren tot boven Molkwerum. It Fryske Gea heeft in 1995 een drietal eilanden aangelegd, een waar paradijs voor watervogels. Vanuit een kijkhut op de dijk, die te vinden is boven Molkwerum, is het leven op en om de eilandjes goed te zien. In de kijkhut zijn informatieborden geplaatst. Het gebied zelf is niet toegankelijk. Het is ook mogelijk om deze tocht te fietsen, maar dan is het zicht op het IJsselmeer belemmerd door de dijk.

geschiedenis Bocht fan Molkwar
Toen de Afsluitdijk nog niet bestond kwam de zee tot aan de dijk. Vroeger werd vanuit Stavoren o.a. zout, aardewerk, wijn, lood en tin verscheept. Door verschillende oorzaken, zoals het uitvallen van handelspartner, het Karolingse Rijk, een oorlog, het verlies van land door een hoge waterstand, kwam de handel zo goed als stil te liggen. In de 11e eeuw werden door het inpolderen van de Middelzee vele handelsterpen van de handelsroute afgesneden. In de 12e eeuw wist alleen Stavoren nog aansluiting te vinden bij de Hanze. Een Hanze was een verbond tussen kooplieden.
Molkwerum is van oorsprong gebouwd op acht eilandjes welke waren omgeven door water. Via planken en bruggetjes konden de mensen elkaar bereiken. Molkwerum stond ook wel bekend als het Fries Doolhof vanwege het ontbreken van een duidelijke structuur. De huidige hervormde Sint Lebuïnuskerk is gebouwd rond 1850. In Molkwerum kan men een bakkerswinkeltje bezoeken dat nog geheel in oude staat is. Vroeger waren er drie bakkers in Molkwerum. Eén van die bakkers bedacht het recept voor de bekende Molkwarder Koeke.

de IJsselmeerdijk en het IJsselmeer
Vroeger heette het IJsselmeer Zuiderzee. Deze zee had directe verbinding met de waddenzee. Het water stroomde in en uit tijdens de getijden. In 1932 kwam de Afsluitdijk gereed en werd de Zuiderzee IJsselmeer genoemd. Niet alleen waren het westen en het oosten van Nederland door een weg verbonden maar men wilde ook nog stukken inpolderen zodat er een uitwijkmogelijkheid ontstond voor de dichtbevolkte Randstad.
De bescherming van dorpjes tegen het wassende water begon al in de 12e eeuw, er ontstonden toen lage dijken. In de 14e eeuw was de kustlijn beschermd tegen de Zuiderzee. Na grote dijkdoorbraken in bijvoorbeeld 1825 en 1916 werden de dijken verhoogd. Aan de kustlijn is nadien weinig veranderd.

Dijkbegrazing door schapen
Schapen die op de dijk grazen zorgen ervoor dat het gras kort blijft. Met hun kleine poten drukken ze de grond goed aan zonder deze stuk te maken. De dijk wordt hier steviger van. De dijken worden meestal begraasd door Texelaars. Deze kustschapen worden veelal gebruikt voor melk, vlees en wol. Een volwassen ram weegt al gauw zo’n 95 kilogram en een volwassen ooi 75 kilogram. Een ooi kan al lammeren na een jaar. De bronstperiode is ongeveer van september tot februari. Een ooi laat dan zo’n twintig tot dertig uur de ram toe. Het duurt zo’n zeventien dagen tot de ooi opnieuw bronstig is. Het duurt gemiddeld zo’n 147 dagen voordat de lammetjes geboren worden. Hoe ouder het schaap des te meer kans op meerdere lammetjes per worp. Een schaap kan zo’n 15 jaar oud worden.

bron o.a. Zuiderzee route, Diederik Mönch