informatie Witte Veen

Witte Veen wordt beheerd door Natuurmonumenten die in 1981 300 ha heeft verkregen. Het gebied is zeer divers. Er is nog 30 ha hoogveen over. Andere stukken zijn ontgonnen voor grasland en landbouw terwijl op de zandgronden graan geteeld werd, wat ook nu weer gebeurd. Er zijn een aantal basisbiotopen aangelegd in de vorm van moerasachtige gebiedjes zodat bijvoorbeeld de boomkikker weer een plaatsje heeft. Het gebied heeft zeer natte gedeelten, dus waterdichte schoenen of laarzen zijn een must.
De auto kan geparkeerd worden bij restaurant Haarmühle, te vinden langs de weg Buurse-Altstätte, vlak over de grens bij Haaksbergen.
De naam Witte Veen lag voor de hand. Hier groeit het witte eenjarig wollegras en veenpluis.

Geschiedenis Witte Veen
De oude watermolen Haarmühle dateert van voor de 14e eeuw. Het huidige gebouw stamt uit 1619 en is een monumentaal pand. Door schuivend landijs is reliëf in het landschap ontstaan. Het hoogveen werd door bewoners van het gebied afgegraven voor grasland en landbouwgronden. Stukken heide ontstonden welke door schapen werden begraasd. De mest werd gebruikt om de landbouwgronden vruchtbaar te houden. Aan het einde van de 19e eeuw werd het gebied gekocht door textielfabrikant Van Heek. Hij wilde hier zijn eigen landgoed realiseren. De naaldbomen dienden als productiebos. In de 17e eeuw werd hier druk gesmokkeld. Boerderij Het Markslag werd gebruikt als uitvalsbasis voor de grenssurveillanten. Er zijn hier nog oude grenspalen te vinden van voor 1795 waarop de oorspronkelijke inscriptie nog te lezen is.

Boomkikker
De boomkikker dankt zijn naam aan het feit dat hij ook in bomen te vinden is. Met zuignapjes aan vingers en tenen klimt dit felgroene kikkertje van zo’n 4 cm grootte in bomen om te genieten van een zonnebad. De kikker kan snel van kleur veranderen (olijfgroen, geel of zelfs donkerbruin), bijvoorbeeld vanwege zijn gemoedstoestand en de omgevingstemperatuur. De boomkikker leeft graag in de overgangszone van waterpartijen en struikgewas waarbij de zon een belangrijke rol speelt. Helaas is door intensief landgebruik veel van de habitat van de boomkikker verloren gegaan en staat deze kikker op de rode lijst van bedreigde soorten. In mei en juni legt de boomkikker eiklompjes op de met zon beschenen waterpartijen. Aan het einde van de zomer zijn de nieuwe dikkopjes in het water te vinden.

Eenarig wollegras en veenpluis
Een voor hoogveen kenmerkende plant is het eenarig wollegras. Samen met het veenpluis dankt het Witte Veen zijn naam aan deze twee planten die beide een witte, pluizige bol vertonen. Het eenarig wollegras bloeit van maart tot mei en brengt per aar een bloem voort. Het pluizige bolletje voelt klevering aan. Dit plantje is een belangrijk bestanddeel bij de vorming van turf. Ook veenpluis vindt hier zijn plekje, zowel op de veengrond als op de heide. De plant wordt zo’n 20 tot 60 cm groot en is goed bestand tegen wisselende waterstanden. De bloeiwijze, het pluis, werd vroeger wel gebruikt als vulling voor kussens.